Ronald Giphart en de verzamelpassie van Hans Gaarlandt
In het decembernummer van Elsevier Juist uit 2015 staan twee broers centraal die ieder het werk van een Nederlandse schrijver verzamelen: Hans Gaarlandt verzamelt Ronald Giphart, Robert Gaarlandt verzamelt Ferdinand Bordewijk. In het artikel In ban van… beschrijft journalist Sanne Wolters hoe hun liefde voor literatuur uitgroeide tot een passie voor het verzamelen en bewaren van boeken. Robin Utrecht verzorgde de fotografie.
Voor deze website is het artikel een bijzonder document. Het laat zien hoe de Giphart-verzameling en het bijbehorende online archief zich in 2015 hadden ontwikkeld. Ook beschrijft Wolters het persoonlijke contact tussen Hans en Ronald Giphart, die tijdens de fotosessie thuis met boeken komt aanzetten om de verzameling verder aan te vullen.
Het decembernummer van Elsevier Juist
- Tijdschrift: Elsevier Juist
- Uitgave: december 2015, nummer 24, jaargang 3
- Titel artikel: In ban van…
- Auteur: Sanne Wolters
- Fotograaf: Robin Utrecht
- Omvang tijdschrift: 130 pagina’s
De uitgavegegevens zijn overgenomen uit de oorspronkelijke beschrijving op deze website. Het genoemde aantal van 130 pagina’s betreft het tijdschrift, niet de lengte van het artikel.
Een maandblad met ruimte voor cultuur
Elsevier introduceerde Juist in 2013 als maandblad naast het weekblad. In zijn aankondiging van 28 juni 2013 beschreef René van Rijckevorsel de keuze voor langere verhalen, een ander formaat, mat papier en meer ruimte voor beeld. Naast politiek, economie en wetenschap kreeg cultuur nadrukkelijk een plaats.
Het portret van Hans en Robert sluit aan bij die aandacht voor cultuur en toewijding. Hun verzamelingen draaien om boeken, maar ook om het toegankelijk houden van het werk van de schrijvers die zij bewonderen.
Twee broers, twee literaire verzamelingen
De aanleiding voor het dubbelportret was een opvallende overeenkomst in het jaar 2015: Ferdinand Bordewijk was vijftig jaar eerder overleden en Ronald Giphart vierde op 17 december 2015 zijn vijftigste verjaardag. Giphart werd op 17 december 1965 geboren in Dordrecht.
Bordewijks vijftigste sterfjaar kreeg dat jaar ook buiten het artikel aandacht. Het Bordewijk Genootschap organiseerde op 12 en 13 september 2015 een festival in Theater aan het Spui in Den Haag. Daarbij stond zowel Ferdinand Bordewijk als zijn vrouw, de componiste Johanna Bordewijk-Roepman, centraal.
In het artikel worden de collecties van Robert en Hans omschreven als de grootste Nederlandse verzamelingen van respectievelijk Bordewijk en Giphart. Die kwalificatie hoort bij het portret uit 2015; zij is hier geen nieuwe, onafhankelijk vastgestelde ranglijst.
De verzameling als archief
Hans vertelt hoe zijn verzameling begon met een Giphart-boek dat hij in 1995 van zijn toenmalige vriendin kreeg. Twintig jaar later beschrijft het artikel een vrijwel complete, gesigneerde boekencollectie. De website heeft daarbij een dubbele functie: vastleggen wat er is verzameld en zichtbaar maken welke uitgaven nog ontbreken.
Dat maakt In ban van… tot meer dan een portret van twee boekenliefhebbers. Het artikel legt ook vast hoe een particuliere verzameling kan uitgroeien tot een archief rond een schrijversoeuvre. Voor Hans staat het bewaren van Gipharts werk centraal; Robert wil het werk van Bordewijk onder de aandacht van lezers houden.
Oorspronkelijk artikel: In ban van…
Onderstaande artikeltekst is geschreven door Sanne Wolters en overgenomen uit de aangeleverde webtekst. De uitspraken van Ronald Giphart zijn citaten binnen haar artikel; het is geen door Giphart geschreven bijdrage. De artikeltekst is hieronder ongewijzigd opgenomen. Leeftijden, verzamelgegevens en verwijzingen naar ‘dit jaar’ hebben betrekking op 2015.
Robert (49) en Hans Gaarlandt (47) zijn broers en gepassioneerde boekverzamelaars. De een heeft de grootse verzameling Bordewijk-boeken van Nederland, de ander de grootste Giphart-verzameling.
Er is nog iets wat de twee broers verbindt: het is dit jaar vijftig jaar geleden dat Ferdinand Bordewijk (1884-1965) overleed en schrijver Ronald Giphart wordt 17 december 50. Beide broers werden aangestoken door hun lerares Nederlands, zij heeft ze literatuur leren lezen en waarderen. Terwijl Robert zich ging verdiepen in Bordewijk, ontwikkelde Hans een passie voor alles wat Giphart schrijft. Met zijn verzameling Bordewijk-boeken en ‘zijn’ Bordewijk Genootschap probeert Robert een gepast eerbetoon aan de schrijver te geven. Broer Hans ziet zichzelf meer als bewaarder van Gipharts erfgoed. Fans willen zij zichzelf niet noemen: ‘Wij doen niet aan persoonsverheerlijking.’
Hans Gaarlandt
‘Ik kreeg van mijn toenmalige vriendin mijn eerste Giphart-boek.’ Dat was in 1995 en nu is zijn verzameling boeken bijna compleet, die hij in tegenstelling tot zijn broer wel allemaal heeft gelezen. ‘En alles wat ik tot nu toe heb verzameld, is gesigneerd. ‘Hans bouwde een website rondom het werk van Giphart, dat fungeert als archief. ‘Maar ook alles wat ik nog wil hebben, staat op de site.’ Op die manier hoopt Hans zijn collectie compleet te maken. Giphart zelf helpt hem ook een handje door hem boeken toe te stoppen. ‘Het is handig dat “mijn” schrijver nog leeft en tijd in mij steekt. Hij nodigt me ook uit voor boeklanceringen.’ Het liefst zou Hans de biografie schrijven van Giphart. ‘Maar dat is wel een beetje raar voor iemand die nog leeft.’
Ronald Giphart
‘Jeumig wat veel!’ reageert de schrijver in eerste instantie op de verzameling boeken van Hans. Hans vraagt zich dan ook af of de schrijver niet tureluurs wordt van zijn verzameldrang, ‘maar Giphart vindt het wel leuk wat ik doe hoor’, Hans omschrijft Giphart als een erg sympathieke schrijver, die ontzettend betrokken is. Tijdens de fotosessie bij Giphart thuis komt de schrijver dan ook met een stapeltje boeken. ‘Heb je deze al?’ vraagt hij. Hans springt bijna een gat in de lucht; er zit werk bij waarnaar hij al heel lang op zoek is. ‘Nu ben je getuige van de pure passie van een verzamelaar,’ zegt zijn broer Robert.
Robert Gaarlandt
Robert heeft door de jaren heen veel bijzonder Bordewijk-materiaal verzameld: ‘Veel mensen komen bij mij langs om zijn werk in te zien. ‘Zijn drijfveer? De boeken van Bordewijk onder de aandacht houden. ‘Bordewijk moet meer gelezen worden!’ Want, zo meent Robert, Bordewijk inspireert nog steeds. ‘Kijk maar naar Karakter, veel schrijvers van nu verwijzen er nog naar.’ Daarom zet Robert zich met veel enthousiasme in voor het Bordewijk Genootschap waarvan hij voorzitter is, en dat dit jaar tal van literaire festiviteiten organiseert rondom Bordewijks vijftigste sterfjaar. ‘Maar ik zie mezelf in de eerste plaats als verzamelaar.’ Hij noemt zichzelf dan ook bibliofiel, die overigens stiekem niet alles uit zijn eigen collectie heeft gelezen.