In het online tijdschrift Neerlandistiek schreef Ronald Giphart op 26 december 2025 een persoonlijk eerbetoon aan radiomaker Frits Spits. Onder de titel Immer de garantie voor een mooi en betrokken gesprek blikt Giphart terug op zijn jeugd met De Avondspits, het opnemen van muziek op cassettebandjes en zijn latere ontmoetingen met de presentator.
De herinneringen krijgen extra betekenis doordat Frits Spits een dag na de publicatie, op 27 december 2025, na 52 jaar zijn laatste radio-uitzending presenteerde. Ronald Giphart nam vervolgens de presentatie van De Taalstaat over. Daarmee werd Gipharts bijdrage niet alleen een persoonlijk portret, maar ook een symbolische overdracht tussen twee liefhebbers van taal, literatuur, muziek en radio.
Lees het oorspronkelijke artikel op Neerlandistiek
Immer de garantie voor een mooi en betrokken gesprek
26 december 2025, auteur: Ronald Giphart
Net als iedereen die geboren is rond 1965, ben ik muzikaal opgegroeid met Frits Spits. Vele middagen tussen school en avondeten tapeten we met onze cassettedecks nummers die hij draaide, waarmee het radioprogramma *De Avondspits *achteraf gezien het cement was van mijn generatie en katalysator van onze muzieksmaak. Meestal drukte ik in bij het begin van het intro van een nummer de REC-toets in, waardoor ik steevast ook de laatste woorden van Frits Spits opnam. Zodra Spits aan het einde van een song weer begon te praten, stopte ik de opname. Op de vele tapes die mijn klasgenoten en ik uitwisselden waren regelmatige flarden van Spits’ af- en aankondigingen te horen, vergeten taaluitingen die ons moeten hebben gevormd.
Jaren later kwam ik Frits Spits tegen op een literaire bijeenkomst van de universiteit waar ik studeerde, tijdens een avond met en over jonge schrijvers waar hij in een panel zat. Het cliché wil dat je nooit je helden moet ontmoeten, maar dat was in zijn geval een onzinnige stelling. Frits Spits bleek niet alleen een uitermate aardige man en meeslepende verteller, ook was hij opvallend belezen en praatte hij met liefde over toenmalige aanstormende Nederlandse schrijvers als Zwagerman, Tom Lanoye en A.F.Th. van der Heijden.
Cassettebandjes
Toen ik inmiddels zelf was gedebuteerd kwam ik hem zo nu en dan tegen in den lande, waarbij hij immer met enthousiasme over literatuur en het werk van jonge schrijvers sprak. ‘Het nieuwe heeft vrienden nodig,’ zei de criticus Anton Ego in de beroemde film *Ratatouillle *(2007) en dat adagium heeft Frits – ik mocht inmiddels Frits zeggen – altijd heeft uitgedragen, warm pleitbezorger als hij was voor jonge dichters, jonge hiphoppers, jonge muzikanten, jonge theatermakers en jong werk. Uitgenodigd worden voor *De Taalstaat *was niet alleen een eer, maar ook immer de garantie voor een mooi en betrokken gesprek. Na een bezoek aan zijn radioprogramma belde Frits zijn gasten ook altijd even op om te horen hoe zij het gesprek hadden ervaren, waardoor zij zich nog meer verbonden voelden.
In coronatijd mocht ik op Radio Veronica mijn eigen weekend- en nachtprogramma’s gaan maken. Bij een aflevering van Phil Collins Zegt Sorry had ik Frits eens te gast, om te praten over zijn boek Mijn West Side Story. Het werd een voor mij onvergetelijk gesprek, omdat Frits openhartig vertelde over het overlijden van zijn vrouw Greetje en hoeveel steun hij had aan de muziek van de Amerikaanse componist Leonard Bernstein, die ik uiteraard ook draaide. De reactie-app van Radio Veronica stroomde vol met bemoedigende woorden van luisteraars toen Frits zijn emoties liet gaan. Een moment dat ik – achteraf gezien – natuurlijk had moeten tapen, want inmiddels is het fragment helaas weggezakt in een (digitale) poel van vergetelheid. Net als overigens alle cassettebandjes die ik destijds koesterde.
Eind
Ronald Giphart als opvolger van Frits Spits
De herinnering van Ronald Giphart verscheen aan de vooravond van het radioafscheid van Frits Spits. Op 27 december 2025 presenteerde Spits zijn laatste aflevering van De Taalstaat. Daarmee kwam een einde aan een radioloopbaan van 52 jaar, die in 1973 begon en programma’s omvatte als De Avondspits, Tijd voor Twee en De Taalstaat. In 2019 werd hij door een vakjury uitgeroepen tot de belangrijkste Nederlandse radiomaker van de eeuw. Lees meer over het afscheid van Frits Spits bij de NOS.
Ronald Giphart volgde hem op als presentator van De Taalstaat. Dat is een passende voortzetting van het programma, waarin de Nederlandse taal, literatuur, muziek en actuele taalontwikkelingen centraal staan. Tijdens de afscheidsuitzending wenste Frits Spits zijn opvolger “alle succes van de wereld”. Bekijk het verslag en de foto’s van de laatste uitzending bij KRO-NCRV.
Frits Spits en Mijn West Side Story
In zijn bijdrage vertelt Ronald Giphart ook over een emotioneel gesprek dat hij bij Radio Veronica met Frits Spits voerde over Mijn West Side Story. In dit boek verwerkt Spits het overlijden van zijn vrouw Greetje. Hij voert een denkbeeldig gesprek met Leonard Bernstein, de componist van de musical West Side Story, over liefde, muziek, leven en dood.
West Side Story was de eerste film die Frits en Greetje samen zagen. In het boek kijkt Spits eveneens terug op zijn radioprogramma’s De Avondspits, Tijd voor Twee en De Taalstaat. Lees meer over Mijn West Side Story bij uitgeverij Luitingh-Sijthoff.
Over Neerlandistiek:
Neerlandistiek is een elektronisch tijdschrift voor de Nederlandse taalkunde, letterkunde en taalbeheersing dat dagelijks informeert over ontwikkelingen in het vakgebied voor iedereen die er belangstelling voor heeft. Meerdere malen per dag verschijnen op onze site artikelen die verband houden met onderzoek op het gebied van de Nederlandse taalkunde, letterkunde en taalbeheersing: aankondigingen van boeken en evenementen, nieuwtjes, columns, observaties en meer. Centraal staat daarbij het onderzoek, maar omdat naar onze overtuiging de Neerlandistiek geen vak is zonder het onderwijs, is er ook altijd aandacht voor het (primair, voortgezet en hoger) onderwijs. Daarnaast publiceren we iedere dag om 9 uur een Nederlandstalig gedicht. Alle stukken verschijnen onder de verantwoordelijkheid van de auteur; deze behoudt ook het auteursrecht. Als tijdschrift heeft Neerlandistiek geen eigen mening, behalve dat het onderzoek naar de Nederlandse taal- en letterkunde aandacht verdient.
Neerlandistiek bouwt voort op de erfenis van onder andere het vroegere elektronische tijdschrift Neder-L en het online wetenschappelijke tijdschrift Neerlandistiek.nl. De archieven van beide eerdere tijdschriften zijn via deze site blijvend te raadplegen.
Sinds januari 2022 kent Neerlandistiek ook een onafhankelijke studentenredactie die verantwoordelijk is voor het katern Jong Neerlandistiek. Deze pagina kon tot stand komen met een subsidie van KNAW Gewaardeerd! Ook bestaat er sinds oktober 2023 een redactie voor Frisistyk, dat wordt gesteund door de Fryske Akademy en sinds 2024 een redactie voor Mondiaal, waarvoor we samenwerken met de Internationale Vereniging voor Neerlandistiek.
Het is mogelijk om Neerlandistiek te lezen via het web, maar u kunt ook een dagelijkse nieuwsbrief krijgen (die ‘vroeg in de ochtend ’s nachts wordt verstuurd) met daarin de artikelen van de afgelopen dag. In de ‘footer’ van iedere pagina. kunt u zich aanmelden.
Wilt u zelf ook iets bijdragen? Mail dan naar: redactie@neerlandistiek.nl of jongneerlandistiek@gmail.com en we doen ons best om uw artikel of aankondiging te plaatsen. Wij doen dit over het algemeen snel. Ook wanneer u denkt dat u ons op enigerlei wijze zou kunnen helpen, horen we dat graag.
Hoofdredactie
Marc van Oostendorp (Radboud Universiteit)
Redactie
Peter-Arno Coppen (Radboud Universiteit)
Marie-José Klaver (vakdidacticus)
Johan Oosterman (Radboud Universiteit)
Nicoline van der Sijs (Instituut Nederlandse Taal)
Eline Zenner (KU Leuven)
Redactie Jong Neerlandistiek
Lara Bleker (Universiteit van Amsterdam, Master Neerlandistiek, hoofdredactie)
Lotte Heerink (Rijksuniversiteit Groningen, Master Neerlandistiek)
Laura Maladry (UCLouvain, Master Onderwijs Moderne Talen)
Bram Schillemans (Universiteit van Amsterdam, Research Master Literary Studies & Master Redacteur/Editor)
Thomas De Wispelaere (UCLouvain, Master Taalkunde)
Redaksje Frisistyk
Anne Merkuur (Fryske Akademy / Rijksuniversiteit Groningen, haadredakteur)
Ydwine Scarse (Fryske Akademy)
Alex Kerkhof (Fryske Akademy)
Pieter Duijff (Fryske Akademy)
Redactie Etymologie
Karel Gildemacher
Arend Quak
Nicoline van der Sijs (coördinator)
Yoïn van Spijk
Jos Swanenberg
Lauran Toorians
Redactie Gedicht van de dag
Raymond Noë
Redactie Mondiaal
Gemma Blacker (alumna Universiteit van Sheffield)
Bojana Budimir (Universiteit van Belgrado)
Oana Ciuraru (Universiteit van Boekarest, redactiesecretaris)
Alwyn Roux (Universiteit van Zuid-Afrika)
Jihie Moon (Hankuk Universiteit voor Buitenlandstudies Seoul)
Micaela Van Muylem (Nationale Universiteit van Córdoba)
Dolores Ross (Universiteit van Triëst)
Annemarie Toebosch (Universiteit van Michigan, Nederlands, Joodse Studies)
De redactie van Mondiaal wordt ondersteund door de IVN.
Medewerkers
Peter Altena
Jörgen Apperloo
Helge Bonset
Roland de Bonth (INT)
Robert Chamalaun
Jan Hautekiet
Robbert-Jan Henkes
Bas Jongenelen (Fontys Tilburg)
Jos Joosten (Radboud Universiteit)
Nico Keuning
Marie-José Klaver
Marc Kregting
Olga van Marion (Universiteit Leiden)
Inge Misschaert (Gent)
Jan Nijen Twilhaar
Raymond Noë (Laurens Jz. Coster)
Siemon Reker
Jan Renkema (Tilburg University)
Olivier van Renswoude
Gudrun Reijnierse (Vrije Universiteit Amsterdam)
Ewoud Sanders
Mathijs Sanders (Rijksuniversiteit Groningen)
Fabian Stolk
Jan Stroop (Universiteit van Amsterdam)
Yves T’Sjoen (Universiteit Gent)
Jan Uyttendaele
Eline Zenner (KU Leuven)
Redactieraad
Suzanne Aalberse (UvA)
Bart Besamusca (Utrecht)
Gerrit Bloothooft (Universiteit Utrecht; Naamkunde)
Yra van Dijk (Leiden)
Judit Gera (Boedapest)
Kees de Glopper (Groningen)
Ton Harmsen (Universiteit Leiden)
Willem Kuiper (Universiteit van Amsterdam)
Sterre Leufkens (Universiteit Utrecht)
Theo Meder (Meertens Instituut; Vertelcultuur)
Viorica van der Roest (Univesiteit Antwerpen)
Ben Salemans (Sophianum, Gulpen)
Lucas Seuren (University of Oxford)
Freek Van de Velde (KU Leuven)
Frank Willaert (Universiteit Antwerpen)
Henk Wolf (Oldenburgische Landschaft/Rijksuniversiteit Groningen)
Technische ondersteuning
Richard Bank (†)
Job van Doeselaar en Rayvano van Vliet (Instituut voor de Nederlandse Taal)
Bestuur Stichting Neerlandistiek
Truus De Wilde
Iris van Erve (voorzitter)
Carel Jansen
Vibeke Roeper
Neerlandistiek wordt redactioneel ondersteund door de Radboud Universiteit en technisch door het Instituut voor Nederlandse Taal (INT). Voor het logo (van Studio Zipper) is een eenmalige subsidie ontvangen van de Maatschappij der Nederlandse Letterkunde. De huidige vormgeving is gemaakt door L5 met behulp van een subsidie van de Taalunie.
De voorganger, het elektronisch tijdschrift voor de neerlandistiek Neder-L, is in 1992 opgericht door Ben Salemans. De redactie bestond naast Salemans uiteindelijk uit Peter-Arno Coppen, Willem Kuiper, Marc van Oostendorp, Francien Petiet en Piet Verkruijsse. Het wetenschappelijk tijdschrift Neerlandistiek.nl ging in 2001 van start onder redactie van Bregje Holleman, Matthias Hüning, Johan Koppenol, Marc van Oostendorp en Thomas Vaessens. In een later stadium maakten ook Ronny Boogaart, Gaston Franssen en Yra van Dijk deel uit van de redactie.
Moderatiebeleid
Reacties op Neerlandistiek worden gemodereerd. Niet geplaatst worden teksten die:
- een wet overtreden;
- reclame bevatten;
- alleen een foutje signaleren dat we meteen kunnen herstellen;
- te lang zijn;
- in de ogen van de redactie onnodig grof of beledigend zijn;
- off topic zijn; dat kan ook betekenen dat ze wel ongeveer gaan over het onderwerp van het stuk waarop gereageerd wordt, maar er geen blijk van geven dat het stuk gelezen is.
Deze criteria zijn hier geordend in de mate van subjectiviteit. Wanneer een persoon de regels bij herhaling schendt, worden alle berichten van de betreffende persoon geblokkeerd. De redactie treedt niet in discussie over moderatie. Het kan overigens in sommige gevallen een paar uur duren voordat we toekomen aan de beoordeling van reacties.