25 schrijvers over Joost Nijsen
Never a dull moment is een bijzondere literaire gelegenheidsuitgave over uitgever Joost Nijsen. Vijfentwintig schrijvers brengen hierin een persoonlijke hommage aan de man die jarenlang een bepalende rol speelde binnen de Nederlandse boekenwereld en Uitgeverij Podium.
Joost Nijsen richtte in 1997 Uitgeverij Podium op. Onder zijn leiding groeide Podium uit tot een toonaangevende onafhankelijke uitgeverij met een fonds vol Nederlandse en internationale literatuur, journalistieke non-fictie en humor. In 2022, het jaar waarin Podium zijn 25-jarig bestaan vierde, trad Nijsen terug als uitgever. Over zijn ervaringen in het boekenvak publiceerde hij datzelfde jaar Uitgeversgeluk. Boekenbijlage
Een literair afscheid van Joost Nijsen
De bundel Never a dull moment – 25 schrijvers over Joost Nijsen verscheen bij zijn afscheid van Uitgeverij Podium. Bekende auteurs uit binnen- en buitenland schreven speciaal voor deze uitgave een verhaal, herinnering of persoonlijk eerbetoon.
Onder de bijdragers bevinden zich onder anderen Arjen Lubach, Daphne Deckers, Kluun, Etgar Keret, Antjie Krog, Michel Faber, Alex Boogers, Ingmar Heytze en Ronald Giphart. De teksten laten zien welke betekenis Nijsen als uitgever, inspirator en literaire pleitbezorger voor zijn auteurs heeft gehad.
Bijdrage van Ronald Giphart
Ronald Giphart schreef voor de bundel het stuk ‘Joost Nijsen’. Daarin vertelt hij hoe hij Nijsen als jonge, ambitieuze schrijver voor het eerst in een boekenbijlage van Vrij Nederland zag. Enkele jaren later werd Nijsen daadwerkelijk zijn uitgever.
Giphart beschrijft hun gezamenlijke geschiedenis, die begon bij zijn debuutroman Ik ook van jou. Het was Joost Nijsen die de oorspronkelijke titel Twee jongens en een boot veranderde in de titel waaronder Gipharts debuut bekend en succesvol zou worden. Zesentwintig jaar lang bleef Nijsen vervolgens zijn uitgever.
De bijdrage is daarmee niet alleen een portret van Joost Nijsen, maar ook een persoonlijk verhaal over literaire vriendschap, vertrouwen en een langdurige samenwerking tussen schrijver en uitgever.
Zeldzame, gelimiteerde uitgave
Never a dull moment werd volgens het colofon geproduceerd in een gelimiteerde oplage van slechts 200 exemplaren. Daarnaast werd één exemplaar speciaal gebonden voor Joost Nijsen. Het boek kwam niet regulier in de handel en is daardoor een zeldzaam verzamelobject geworden. Exemplaren duiken slechts incidenteel op bij antiquariaten en tweedehandsboekhandels. Boekwinkeltjes, AbeBooks
De vormgeving werd verzorgd door Rouwhorst + Van Roon en het drukwerk door drukkerij Wilco. De uitgave werd Joost Nijsen aangeboden door de zogenoemde Podiosi.
Joost Nijsen
Een even studentikoze als vroegoude jongeman keek met ontwapenende branie in de lens. Op zijn hoofd had hij een immense krullentooi van blond haar, zijn neus droeg een hoornen NRC-bril ter grootte van een klein huisdier. Het bijschrift meldde: ‘Joost Nijsen van Uitgeverij Joost Nijsen.’
Medio de jaren tachtig publiceerde Vrij Nederland een speciale Boekenbijlage die geheel was gewijd aan ‘de Nieuwe Nederlandse Literatuur’, met aandacht voor aanstormende schrijvers als Bas Heijne, A.F.Th van der Heijden en Frans Kellendonk, en voor opkomende uitgevers zoals de mannen achter uitgeverij Tabula (door henzelf potsierlijk Tabvla gespeld) en de wildbekrulde jongturk Nijsen.
In een jongenskamer spelden twee nóg jongere schrijvertjes in spe alle artikelen in het magazine. Aardige jongens waren we, die vooralsnog uitsluitend leefden om te lezen. De naam Joost Nijsen kwam Bert Natter en mij bekend voor, want niet alleen was Nijsen de uitgever van het literaire tijdschrift Optima (we voelden ons zeer optimaal), De Multatianen van Atte Jongstra (we waren uitgesproken Multatuliaan), het boekje Toen Reve nog Van het Reve was van Henk Romijn Meijer (natuurlijk waren waren we Reviaans tot in het bloede), maar vooral van een werkje van onze grootvorst der literaire grootvorsten Jeroen Brouwers: De schemerlamp van Hélène Swarth. Hoe beroemd zij was en in de schemer verdween.
Dus zo zag Joost Nijsen eruit, stelden we vast. Hij oogde maar een paar jaar ouder dan wijzelf, een grote broer, intellectuele roerganger, literaire bloedbroeder, strijder voor de letteren. In het begeleidende interview vertelde hij dat hij aanvankelijk concertpianist wilde worden, tot het begon te dagen dat hij nooit in de absolute top van dat metier zou kunnen meedraaien.
‘Toen besloot ik maar uitgever te worden,’ zei hij met Nijseniaanse luim.
Dat was een uitspraak die in onze puberkamer indruk maakte. Wijzend op Nijsens foto in de Boekenbijlage zeiden wij tegen elkaar: ‘Deze man gaat onze boeken uitgeven.’
Zes jaar later werd die voorspelling voor mij waarheid, toen ik op de kamer van Joost Nijsen en Vic van de Reijt – het explosieve duivelsduo van uitgeverij Nijgh & Van Ditmar – het contract tekende van mijn debuutroman, een manuscript dat ik later inleverde onder de guitige titel Twee jongens en een boot. Het was Joost die dit eigenhandig veranderde in Ik ook van jou, een titel die toch iets commerciëler bleek.
Zesentwintig turbulente jaren lang zou Joost mijn uitgever zijn. Er kwamen boeken, avonturen, grote liefdes, scheidingen, nieuwe uitgeverijen, nog meer boeken, nog grotere avonturen, nieuwe podia, kinderen, kinderen in het ziekenhuis, verfilmingen, vertalingen, sterfgevallen, reizen naar het buitenland, nieuwe panden en de onvermijdelijke weemoedigheden die des avonds komen.
Joosts enorme blonde krullenkapsel heeft in de loop der jaren aan volume ingeboet en zijn hoornen bril is gekrompen tot beschaafde proporties, maar altijd bleef zijn ontwapenende branie en tomeloze uitgeefhonger. Nu Joost Nijsen weldra op Groot Soldatenverlof gaat – hoe beroemd hij was en in de schemer verdween – is het tijd voor een welgemeend saluut.
Zoals Bert Natter altijd mijn beste vriend en literaire geweten zal blijven, zo is Joost Nijsen mijn oeruitgever, de man die mij mijn toekomst gaf.
Eind.
Met brijdagen van:
- Thomas van Aalten – Podium is Joost, Joost is Podium
- Joost van Bellen
- Gerda Blees – Joost
- Alex Boogers – Wapenbroeders
- Breyten Breytenbach
- Daphne Deckers – Joost mag het weten
- Matthias M.R. Declercq
- Michel Faber
- Ronald Giphart – Joost Nijsen
- Johan Harstad
- Ingmar Heytze – Pablo
- Arno Kantelberg
- Etgar Keret – Don’t mess with the Joost: an extremely short story
- Nicolaas Klei – Auteursgelal
- Kluun
- Antjie Krog – Jay for Joost!
- Arjen Lubach
- Huib Modderkolk
- Elvis Peeters – Een podium om te walsen
- DBC Pierre – The highest peaks of the flattest country are people
- Petra Possel – Joost!
- Shula Tas
- Willem Thies – De overtocht
- Uwe Timm en Gerrit Bussink – Samen uit, samen thuis
- Edith Velmans-Van Hessen – Joost!
Colofon
Never a dull moment verscheen bij het afscheid van Joost Nijsen als uitgever van uitgeverij Podium in 2021. Deze uitgave verschijnt in een gelimiteerde, niet in de handel gebrachte oplage van 200 exemplaren, en één exemplaar speciaal gebonden, ten behoeve van de vertrekkende uitgever.
De vormgeving werd verzorgd door Rouwhorst + Van Roon. De tekst is gezet uit de Garamond. het drukwerk lag in handen van drukkerij Wilco.
Deze uitgave kwam tot stand met de belangeloze en enthousiaste mederwerking van Ron van Roon, Bart Rouwhorst, drukkerij Wilco en natuurlijk: de auteurs. Dank!
Never a dull moment wordt u aangeboden door de Podiosi.
Uitgeverij Podium – Amsterdam