Ontroerende roman die de lezer in zijn nekvel grijpt
Nachtangst is een spannende en persoonlijke roman van Ronald Giphart over schrijverschap, eenzaamheid, angst en de beschermende kracht van taal. De roman verscheen op 4 november 2021 bij De Bezige Bij en is de negende roman van Giphart.
Een schrijver alleen in de nacht
De van oorsprong Nederlandse schrijver P.J. Weber kan in New York niet van zijn pen alleen leven. Om in zijn levensonderhoud te voorzien, doet hij administratieve klussen voor een bedrijf. In de nachtelijke uren stuurt hij vanuit het kantoor waar hij werkt per mail lange brieven aan zijn Amerikaanse agente. Op een avond wordt er ingebroken in het afgelegen pand. Terwijl de angst te worden ontdekt hem in een wurggreep houdt en de inbrekers steeds dichterbij komen, begint Weber aan een testament, een bekentenis wellicht. Hij vertelt over het huwelijk en de dood van zijn ouders, het schrijverschap, zijn zoon in Nederland, seksueel misbruik en de beschutting van taal.
‘Ik leef waar ik schrijf. Home is where my cursor blinks.’
Waar gaat Nachtangst over?
Hoofdpersoon Peter Jacob Weber is een Nederlandse schrijver die in New York woont. Omdat hij onvoldoende verdient met zijn boeken, werkt hij ’s nachts in de kelder van een afgelegen kantoorgebouw. Wanneer hij vermoedt dat er in het pand wordt ingebroken en hij zijn telefoon niet bij zich heeft, zoekt hij via e-mails contact met zijn Amerikaanse agente Eva.
De dreigende situatie vormt de aanleiding voor een lange terugblik op zijn leven. Terwijl de nacht vordert, schrijft Weber over zijn ouders, zijn liefdes, zijn zoon en zijn bestaan als schrijver. Geleidelijk veranderen zijn berichten in een indringende bekentenis waarin ook een traumatische ervaring uit zijn jeugd aan de oppervlakte komt.
Een moderne briefroman in e-mailvorm
Nachtangst kan worden gelezen als een moderne briefroman. Het verhaal bestaat uit e-mails die Weber gedurende één nacht aan zijn agente schrijft. Omdat Eva niet antwoordt, krijgt de roman tegelijkertijd het karakter van een monoloog, een dagboek en een literaire biecht.
Ronald Giphart combineert verschillende genres. De inbraak zorgt voor de spanning van een thriller, terwijl Webers herinneringen de roman een psychologische en autobiografische lading geven. Ook speelt Giphart met de grens tussen schrijver en personage, tussen werkelijkheid en fictie en tussen de taal waarin een verhaal wordt geschreven en de taal waarin de lezer het ontvangt.
Thema’s in Nachtangst
Belangrijke thema’s in Nachtangst zijn angst, eenzaamheid, ouderschap, seksueel misbruik, herinneringen en de betekenis van het schrijverschap. De kelder waarin Weber zich schuilhoudt, kan daarbij symbolisch worden gelezen: tijdens de nacht daalt hij steeds verder af in herinneringen die hij jarenlang heeft weggestopt.
Taal is voor Weber niet alleen een manier om verhalen te vertellen. Schrijven biedt hem veiligheid en beschutting. Zolang hij woorden kan formuleren en zijn cursor blijft knipperen, heeft hij een plek waar hij zich thuis kan voelen. Tegelijkertijd confronteert het schrijven hem met de vraag wat hij buiten zijn boeken werkelijk heeft opgebouwd.
Persoonlijke achtergrond van de roman
Giphart vertelde in interviews dat hij voor Nachtangst zocht naar een verhaallijn waarin hij over seksueel misbruik kon schrijven. Een deel van de roman heeft daardoor een persoonlijke en autobiografische achtergrond. Als elfjarige werd Giphart zelf slachtoffer van seksueel misbruik door een volwassen begeleider.
Deze persoonlijke geschiedenis wordt in Nachtangst opgenomen in een fictief verhaal. De roman is dus geen autobiografie, maar bevat wel ervaringen die nauw verbonden zijn met het leven van de auteur. Hierdoor krijgt de aanvankelijk speelse en soms humoristische vertelling geleidelijk een ernstiger en aangrijpender karakter.
De ontvangst van Nachtangst
Recensenten besteedden vooral aandacht aan de bijzondere vorm van de roman en de manier waarop Giphart fictie en autobiografie met elkaar verweeft. Achter de ogenschijnlijk spontaan geschreven e-mails blijkt een zorgvuldig opgebouwde roman schuil te gaan. Literaire verwijzingen, ideeën over het schrijverschap en herinneringen uit het verleden grijpen voortdurend in elkaar.
Ook de namen Eva en Lilith vallen op. Beide namen verwijzen naar vrouwelijke figuren uit oude scheppingsverhalen. Zulke verwijzingen geven de roman een extra betekenislaag en benadrukken dat Nachtangst meer is dan alleen een spannend verhaal over een schrijver die zich voor inbrekers probeert te verbergen.
Boekgegevens
ISBN: 9789403154619
NUR: 301
Type: Gebonden
Ontwerp: Moker Ontwerp
Foto auteur: Keke Keukelaar
Vormgeving binnenwerk: Perfect Service, Reeuwijk
Druk: Wilco, Amersfoort
Bindwerk: Abbringh, Groningen
Auteur: Ronald Giphart
Aantal pagina’s: 185
Uitgever: De Bezige Bij
Afmetingen: 207 x 132 x 20 mm
Gewicht: 300 g
Druk: 1
Verschijningsdatum: 4 november 2021
Opgedragen aan: Bert Natter