Kunstboek met een voorwoord van Ronald Giphart
Hollandse naakten brengt fotografie, schilderkunst en literatuur samen. Fotografe Quintalle Nix en kunstenares Gaïd Ombre portretteren bekende Nederlandse vrouwen die zich letterlijk blootgeven. Frieda Mulisch verzorgt de begeleidende teksten; Ronald Giphart schrijft het voorwoord, getiteld ‘Hup Gaïd, Quintalle en alle vrouwen!’
Het boek draait om schoonheid, ouder worden en de combinatie van kracht en kwetsbaarheid. De vrouwen verschijnen voor de camera en op het doek, waardoor verschillende artistieke interpretaties van dezelfde persoon naast elkaar komen te staan. Gipharts bijdrage sluit daarbij aan met een persoonlijke beschouwing over vrouwen, naaktheid en de manier waarop we naar het lichaam kijken.
Het kunstproject van Gaïd Ombre en Quintalle Nix
Gaïd Ombre en Quintalle Nix werken voor dit project samen onder de naam ombreNIX. In de crowdfundingcampagne wordt het gepresenteerd als Hollandse Naakten – Picture Perfect 2.0. De maaksters willen volwassen vrouwen zichtbaar maken in hun kracht én kwetsbaarheid. Ze plaatsen hun beelden tegenover een beeldcultuur waarin het lichaam voortdurend wordt bijgewerkt en geïdealiseerd.
Frieda Mulisch voegt aan de portretten een literaire laag toe. Haar teksten gaan over de boodschap die de geportretteerde vrouwen aan hun zestienjarige zelf zouden willen meegeven. Zo verbindt het boek hun uiterlijk met terugblikken op onzekerheid, ervaringen en persoonlijke ontwikkeling.
De crowdfunding via voordekunst slaagde: 66 donateurs droegen samen € 6.335 bij. De campagne bood zowel het reguliere boek als een uitvoering met een speciale omslag aan. Daarmee maakt ook de ontstaansgeschiedenis deel uit van het karakter van deze kleinschalige kunstuitgave.
Ronald Gipharts bijdrage aan Hollandse naakten
Ronald Giphart levert aan Hollandse naakten een voorwoord. Hij reageert daarin op het uitgangspunt van het kunstenaarsduo: vrouwen die andere vrouwen fotograferen en schilderen. Zijn tekst beweegt van een persoonlijke liefdesverklaring aan vrouwen naar beschouwingen over schoonheid, rijping en de kwetsbaarheid van het poseren.
Hieronder staat zijn oorspronkelijke bijdrage volledig en ongewijzigd. De beschouwingen en wetenschappelijke verwijzingen in dit voorwoord behoren tot Gipharts tekst.
Voorwoord van Ronald Giphart
Hup Gaïd, Quintalle en alle vrouwen!
‘Ik hou van alle vrouwen.’
Dit is een mooie regel van zanger Hans de Booij. Ik zing het uit volle borst met hem mee en vele mannen met ons. Wij zijn mannen die van vrouwen houden. Onze harten zijn veel te groot. Daar zijn we mee geboren en daar gaan we ook mee dood. Al mijn leven lang schrijf ik over vrouwen, en al mijn vrienden die schrijven, schrijven over vrouwen. Vaak over één vrouw in het bijzonder, maar ook over vrouwen in het algemeen en de fascinerende, ongrijpbare wereld waarin vrouwen leven.
Ik hou ook van mannen, sterker nog, ik ben er zelf een. Toch zou ik er niet over hoeven nadenken als ik zou worden gebeld door een mannelijke kunstenaar en een fotograaf met de vraag of zij mij en dertien andere mannen-van-een-zekere-Ieeftijd zouden mogen schilderen en fotograferen voor een fotoboek. ‘We willen een ode brengen aan de iets ouder wordende man in al zijn naaktheid,’ zouden deze kunstbroeders zeggen bij hun uitnodiging. Ik weet vrijwel zeker dat ik niet aan hun project zou meedoen. Wat is er oninteressanter dan twee mannen die een groepje blote kerels vastleggen? Wat is er onesthetischer? Ik zou niet veel kunnen opnoemen.
Maar dan dit boek! Hierin is het andersom. In dit boek gaat het om vrouwen die vrouwen vastleggen – en dat is een totaal ander onderwerp. Kunstenares Gaïd Ombre en fotografe Ouintalle Nix hebben hun krachten gebundeld en veertien seksegenotes van rond de veertig jaar gevraagd zich letterlijk bloot te geven aan Quintalles lens en Gaïds penseel. Noem het een ode, noem het een artistieke verbeelding van de overweldigende aantrekkingskracht van het unbeschreiblich weibliche vrouwenlichaam, noem het een zoektocht naar zelfbewuste schoonheid. Ik snap wat Gaïd en Quintalle met dit boek proberen te laten zien en zeggen – en ik ben er trots op dat ze mij hebben gevraagd een kort voorwoord te schrijven.
De wetenschap is al decennialang bezig met de vraag waarom we mooi vinden wat we mooi vinden. Wat wij heden ten dage als esthetisch ervaren is een ingebakken evolutionaire voorkeur die ons honderden duizenden jaren heeft gevormd en in leven gehouden. Volgens de filosoof Socrates is ‘het mooie’ een manifestatie van ‘het goede’, waarmee hij bedoelde dat wat we mooi vinden (bijvoorbeeld een glanzende appel) in veel gevallen goed voor ons is, terwijl wat we lelijk vinden (een rotte appel) ons meestal weinig heeft te bieden.
Dat klinkt in veel gevallen aannemelijk, maar niet helemaal. Er zit ook onnoemelijk veel schoonheid in het proces van rijpen en groeien. En daarover gaat dit boek. Gaïd en Quintalle laten vervolmaakte vrouwen zien op hun kwetsbaarste momenten: in hun naaktheid. Voor mij zijn het stuk voor stuk ingetogen afbeeldingen van vrouwen die zich letterlijk blootgeven, aan zichzelf, aan de maaksters, aan andere vrouwen, aan wie er naar hen wil kijken – mannen bijvoorbeeld. Dat is nogal wat, en gaat gepaard met onzekerheden, verlangens en zelfreflectie. Zelf ben ik ooit, ook voor een kunstproject, uit de kleren gegaan om mij door vrouwen te laten bekijken (één van hen komt ook in dit boek voor) een moment dat me niet in de koude afwezige kleren ging zitten.
Toch doen we ons met onze getroebleerde verhouding met naaktheid en ouder worden tekort. Uit onderzoek blijkt dat het goed en gezond is om naar naakte lichamen te kijken. Wetenschappers die zich met de schoonheid van het menselijk lichaam bezighouden hebben vastgesteld dat de pupillen van mensen groter worden bij het bekijken van bepaalde foto’s. Als mannen bijvoorbeeld naar foto’s van haaien of rennende leeuwen kijken worden hun ogen groot. Blijkbaar hebben zij iets met deze beesten. De pupillen van mannen worden óók groot als zij afbeeldingen van naakte vrouwenlichamen zien. Mannen hebben iets met naakte vrouwen – en geef ze eens ongelijk.
Vrouwen krijgen op hun beurt grotere pupillen van het kijken naar naakte mannen én vrouwen (en naar baby’s of naar moeders met baby’s, maar dat terzijde). Dus of we het nu willen toegeven of niet: wij houden van de aanblik van naakte lichamen, of we nu man, of vrouw zijn. En er is nog iets dat de wetenschap heeft vastgesteld: mensen met grote pupillen worden onbewust aardiger en aantrekkelijker gevonden. Daarom krijgen modellen in reclame-uitingen altijd grotere pupillen geshopt. U hoeft uw irissen niet zwarter te laten shoppen: u kunt gewoon de foto’s en schilderijen in dit boek bekijken. En het mooie is: u wordt daar een aardiger en aantrekkelijker mens van.
En daarom wens ik u het kijkgenot, dat Gaïd en Quintalle en de moedige modellen in dit boek met ons willen delen. Laten we de schoonheid koesteren. We houden van alle vrouwen.
Eind.
Uitgave en boekgegevens
De hieronder vermelde gegevens beschrijven het exemplaar uit de collectie waarop deze pagina is gebaseerd. De genummerde oplage van 500 kunstboeken wordt ook genoemd op de projectpagina van Gaïd Ombre.
- Titel: Hollandse naakten
- Fotografe: Quintalle Nix
- Tekenares/schilderes: Gaïd Ombre
- Schrijfster: Frieda Mulisch (teksten bij modellen)
- Voorwoord: Ronald Giphart
- Jaar van het beschreven exemplaar: 2016
- Druk: 1ste (januari 2016)
- Pagina’s: 87
- Genummerde oplage: 500, waarvan volgens de oorspronkelijke exemplaarbeschrijving 100 speciale edities
- Exemplaar in deze collectie: nummer 23
- Ontwerp: Quintalle Nix & Gaïd Ombre
- Drukwerk: Gianotten Printed Media
- Afmetingen: 28,5 x 21,5 x 1,5 cm
- Uitvoering: hardcover met linnen
Verschillen tussen de projectbronnen
De online documentatie beschrijft verschillende momenten en versies van het project. De crowdfundingpagina bevat donaties uit mei 2015 en kondigt een boekuitreiking op 4 september aan. Gaïd Ombres eigen projectoverzicht vermeldt een tentoonstelling in 2017 bij Cloud Art Gallery in Amsterdam, geopend door Hedy d’Ancona. Die tentoonstellingsvermelding is daarom geen bevestiging van het verschijningsjaar van het hier beschreven exemplaar.
Ook het aantal geportretteerden verschilt: Gipharts voorwoord en de onderstaande inhoudsopgave noemen veertien vrouwen, terwijl Ombres projectpagina dertien vrouwen opsomt. Anouk van Nes staat wel in de oorspronkelijke inhoudsopgave, maar ontbreekt in dat online overzicht. De inhoudsopgave van deze pagina is ongewijzigd behouden.
Inhoudsopgave
- Alwien Tulner – actrice
- Anke Engels – actrice / theatermaker
- Anouk van Nes – actrice/cabaretier
- Barbara Barend – sportjournalist / presentatrice
- Dolores Leeuwin – presentatrice /actrice
- Farida van den Stoom – actrice / cabaretier
- Frieda Mulisch – schrijfster
- Isa Hoes – actrice / schrijfster
- Jasmine Sendar – actrice
- Marian Mudder – actrice / schrijfster
- Marion Pauw – schrijfster
- Saskia Temmink – actrice
- Sylvana Simons – presentatrice
- Willemijn van der Ree – actrice
Oorspronkelijke projectwebsite
De oorspronkelijke pagina verwees voor de aankoop van het boek naar www.ombrenix.nl. Deze historische verwijzing is behouden. Gaïd Ombre vermeldt op haar eigen projectpagina dat de genummerde boekuitgave is uitverkocht.
Tasje die je kreeg op de uitreiking op 10 januari 2016:
